رک دیواری چیست؟

رک دیواری محفظه‌ای فلزی است که روی دیوار نصب می‌شود و وظیفه آن نگهداری، محافظت و نظم‌دهی به تجهیزات ارتباطی است. برخلاف نمونه‌های ایستاده که فضای بیشتری اشغال می‌کنند، این نوع برای محیط‌هایی طراحی شده که محدودیت فضا وجود دارد یا تعداد دستگاه‌های مورد استفاده زیاد نیست.

وجود چنین کابینتی علاوه بر ایجاد نظم، دسترسی به کابل‌ها و قطعات را نیز آسان‌تر می‌سازد. به همین دلیل در بسیاری از شرکت‌ها، دفاتر خدماتی، مراکز آموزشی، فروشگاه‌ها و حتی ساختمان‌های مسکونی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

اجزای اصلی رک دیواری

هر رک دیواری از چند بخش اصلی تشکیل شده است که هرکدام نقش مشخصی در عملکرد آن دارند.

• بدنه فلزی مقاوم

• درب جلو شیشه‌ای یا فلزی

• ریل‌های نصب

• پنل عبور کابل

• محل نصب فن

• قفل و سیستم ایمنی

• سینی و متعلقات داخلی

ترکیب این اجزا فضای داخلی را نه تنها منظم‌تر بلکه ایمن‌تر می‌کند و همچنین امکان مدیریت استاندارد کابل‌ها را فراهم می‌سازد.

رک دیواری چگونه از تجهیزات محافظت می‌کند؟

قرار گرفتن دستگاه‌ها در فضای باز، آن‌ها را در برابر گردوغبار، ضربه، دسترسی افراد غیرمجاز و حتی آسیب‌های ناشی از کابل‌کشی نامنظم آسیب‌پذیر می‌کند. استفاده از رک دیواری این مشکلات را تا حد زیادی برطرف می‌کند.

وجود درب قفل‌دار، امکان نصب فن، عبور استاندارد کابل‌ها و فاصله مناسب بین دستگاه‌ها، هم طول عمر تجهیزات را افزایش می‌دهد و هم عملیات سرویس و نگهداری را ساده‌تر می‌کند.

طبق راهنمای منتشرشده توسط APC by Schneider Electric، استفاده از رک مناسب و مدیریت صحیح کابل‌ها می‌تواند جریان هوای داخل رک را بهبود دهد و دسترسی به دستگاه‌ها هنگام تعمیرات را آسان‌تر کند؛ موضوعی که در کاهش هزینه‌های نگهداری نیز مؤثر است.

حالا که با ساختار رک دیواری آشنا شدیم، سؤال مهم این است که این محصول دقیقاً در چه پروژه‌هایی کاربرد دارد؟

کاربرد رک دیواری چیست؟

شاید در نگاه اول تصور شود این محفظه فقط برای نگهداری چند دستگاه طراحی شده است، اما در عمل نقش آن فراتر از یک فضای نصب ساده است. استفاده از رک دیواری باعث می‌شود اجزای زیرساختی در محیطی منظم، ایمن و قابل مدیریت قرار بگیرند؛ موضوعی که هم بهره‌برداری روزمره را آسان‌تر می‌کند و هم فرآیند توسعه یا تعمیر را سرعت می‌بخشد.

امروزه این محصول در پروژه‌های کوچک و متوسط مورد استفاده قرارمی‌گیرد؛ از یک فروشگاه با چند دوربین مداربسته گرفته تا دفاتر اداری، مراکز آموزشی، کلینیک‌ها، کارخانه‌ها و واحدهای صنعتی. هرجا که چند دستگاه ارتباطی در کنار یکدیگر قرار بگیرند، وجود یک محفظه استاندارد می‌تواند نظم بیشتری ایجاد کند.

استفاده در شرکت‌ها و ادارات

در بسیاری از شرکت‌ها، تعداد زیادی کابل، سوئیچ، مودم، روتر و پچ پنل در یک نقطه نصب می‌شوند. اگر این تجهیزات بدون نظم کنار هم قرار بگیرند، پیدا کردن کابل‌ها یا انجام تغییرات بعدی زمان‌بر خواهد شد.

استفاده از رک دیواری در محیط‌های اداری مزایای مختلفی ایجاد می‌کند:

• جلوگیری از آشفتگی کابل‌ها

• افزایش امنیت اجزا

• دسترسی آسان هنگام تعمیر یا ارتقا

• استفاده بهینه از فضای موجود

• ظاهر حرفه‌ای‌تر اتاق تجهیزات

در نتیجه بسیاری از شرکت‌های تازه‌تأسیس نیز از همان ابتدای راه‌اندازی، این محفظه را در طراحی زیرساخت خود در نظر می‌گیرند.

کاربرد در سیستم‌های نظارتی و دوربین مداربسته

یکی دیگر از کاربردهای رایج رک دیواری، نصب تجهیزات مربوط به سامانه‌های نظارتی است. دستگاه ضبط تصاویر، سوئیچ PoE، منبع تغذیه و سایر قطعات موردنیاز معمولاً در یک نقطه متمرکز می‌شوند و استفاده از یک رک مناسب، هم از آن‌ها محافظت می‌کند و هم دسترسی به بخش‌های مختلف را ساده‌تر می‌سازد.

در ساختمان‌های مسکونی، مجتمع‌های تجاری و مراکز آموزشی نیز این روش کمک می‌کند دستگاه‌ها از دسترس افراد غیرمسئول خارج شوند و احتمال آسیب‌دیدگی کاهش پیدا کند.

"Wall-mount racks and cabinets come in a range of sizes, from 6U to 18U or more. Some have a hinge that allows them to swing away from the wall, providing easy access to the rear of the mounted equipment."

«رک‌ها و کابینت‌های دیواری در اندازه‌های گوناگونی، از 6U تا 18U یا بیشتر، عرضه می‌شوند. برخی از آن‌ها دارای لولایی هستند که امکان چرخش و فاصله گرفتن از دیوار را فراهم می‌کند و بدین ترتیب دسترسی آسان به بخش پشتی تجهیزات نصب‌شده میسر می‌شود»

منبع: enconnex

برندهای رک دیواری

بازار این محصول تنوع زیادی دارد و تولیدکنندگان مختلف، محصولات خود را با ویژگی‌های متفاوت عرضه می‌کنند. تفاوت این برندها معمولاً در کیفیت ساخت، ضخامت ورق، نوع رنگ، کیفیت قفل، طراحی سیستم تهویه و امکانات جانبی دیده می‌شود.

برندهای ایرانی

در سال‌های اخیر تولیدکنندگان داخلی توانسته‌اند محصولات باکیفیتی عرضه کنند که از نظر کیفیت ساخت و قیمت، گزینه مناسبی برای بسیاری از پروژه‌ها هستند.

از شناخته‌شده‌ترین برندهای ایرانی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

این برندها در بسیاری از پروژه‌های اداری، سازمانی و فروشگاهی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

برندهای خارجی

در کنار تولیدکنندگان داخلی، برخی برندهای بین‌المللی نیز محصولات حرفه‌ای عرضه می‌کنند که بیشتر در پروژه‌های بزرگ یا دیتاسنترها استفاده می‌شوند.

برندهایی مانند:

• APC by Schneider Electric

• Legrand

• Rittal

• Eaton

• Black Box

این شرکت‌ها علاوه بر کیفیت ساخت بالا، استانداردهای بین‌المللی را نیز رعایت می‌کنند و محصولات آن‌ها در بسیاری از مراکز داده جهان مورد استفاده قرار می‌گیرد.

اگر قصد خرید رک دیواری دارید، بهتر است علاوه بر نام برند، به کیفیت ساخت، خدمات پس از فروش، ضخامت بدنه، نوع رنگ و امکانات جانبی نیز توجه کنید؛ زیرا این عوامل در طول عمر محصول تأثیر بیشتری نسبت به نام سازنده دارند.

مزایای رک دیواری چیست؟

خیلی از کاربران در ابتدا تصور می‌کنند رک فقط برای مرتب کردن تجهیزات است، اما در عمل نقش آن فراتر از این موضوع است.

صرفه‌جویی در فضای نصب

یکی از مهم‌ترین دلایل محبوبیت رک دیواری، اشغال فضای کم است. در بسیاری از دفاتر، فروشگاه‌ها و مراکز خدماتی امکان اختصاص یک اتاق بزرگ برای تجهیزات وجود ندارد. نصب این محفظه روی دیوار فضای کف را آزاد کرده و به محیط کار نظم بهتری می‌بخشد. در پروژه‌های کوچک، بسیاری از نصاب‌ها برای جلوگیری از اشغال فضای کف، کابینت دیواری را ترجیح می‌دهند؛ اما اگر احتمال توسعه دستگاه‌ها وجود دارد، انتخاب کابینت ایستاده از ابتدا می‌تواند هزینه‌های ارتقا را کاهش دهد.

این ویژگی به‌خصوص برای شرکت‌های کوچک و متوسط که محدودیت فضا دارند، یک مزیت مهم محسوب می‌شود.

افزایش امنیت دستگاه‌ها

قرار گرفتن تجهیزات در محیط باز، احتمال آسیب‌دیدگی یا دسترسی افراد غیرمجاز را افزایش می‌دهد. وجود درب قفل‌دار و بدنه فلزی باعث می‌شود قطعات ارزشمند در شرایط ایمن‌تری نگهداری شوند.

علاوه بر این، احتمال برخورد فیزیکی، کشیده شدن کابل‌ها یا آسیب ناشی از جابه‌جایی نیز کاهش پیدا می‌کند.

مدیریت بهتر کابل‌ها

یکی از مشکلات رایج در بسیاری از زیرساخت‌ها، بی‌نظمی کابل‌هاست. زمانی که سیم‌های ارتباطی بدون برنامه‌ریزی کنار یکدیگر قرار بگیرند، عیب‌یابی و توسعه شبکه زمان بیشتری نیاز خواهد داشت.

با استفاده از متعلقات داخلی مانند کابل منیجر، سینی و پنل عبور کابل، مسیر کابل‌ها کاملاً منظم خواهد شد و تغییرات آینده نیز ساده‌تر انجام می‌شود.

بهبود گردش هوا

چیدمان استاندارد قطعات و قابلیت نصب فن موجب می‌شود جریان هوا بهتری در فضای داخلی برقرار شود. این امر به کاهش دما کمک کرده و شرایط بهتری برای عملکرد دستگاه‌ها فراهم می‌کند.

طبق توصیه Schneider Electric، مدیریت صحیح جریان هوا یکی از عوامل مهم در افزایش طول عمر تجهیزات ارتباطی است؛ بنابراین طراحی داخلی رک نیز دارای اهمیت بسیار زیادی است.

انواع رک دیواری

این محصول را می‌توان از منظرهای گوناگون دسته‌بندی کرد. آگاهی از این دسته‌بندی‌ها به شما کمک می‌کند تا هنگام خرید انتخاب دقیق‌تری داشته باشید.

بر اساس ارتفاع (یونیت)

رایج‌ترین روش دسته‌بندی، تعداد یونیت است. هرچه تعداد یونیت بیشتر باشد، فضای بیشتری برای نصب تجهیزات در اختیار خواهید داشت.

به طور کلی، نمونه‌های موجود در بازار شامل:

• ۴ یونیت

• ۶ یونیت

• ۹ یونیت

• ۱۲ یونیت

• ۱۵ یونیت

• ۱۸ یونیت

هستند که هرکدام برای کاربرد خاصی طراحی شده‌اند. برای مثال یک فروشگاه با چهار دوربین مداربسته معمولاً به کابینت ۶ یا ۹ یونیت نیاز دارد، در حالی که یک دفتر ۳۰ نفره ممکن است به کابینت ۱۲ یونیت یا بزرگ‌تر احتیاج داشته باشد. برای آشنایی بیشتر مقالات بزرگترین رک دیواری و کوچکترین رک دیواری را مطالعه کنید.

Schneider Electric برای یکی از مدل‌های واقعی رک دیواری ۱۸U از سری APC NetShelter، مشخصات زیر را اعلام کرده است:

1. ارتفاع: ۸۸۹ میلی‌متر

2. عرض: ۶۰۰ میلی‌متر

3. عمق خارجی: ۱۰۳۷ میلی‌متر

4. عمق قابل نصب تجهیزات: حداکثر ۸۳۵ میلی‌متر

5. عرض استاندارد تجهیزات: ۱۹ اینچ

6. ظرفیت بار مجاز: حدود ۱۵۸ کیلوگرم

7. ارتفاع رک: ۱۸U

بر اساس عمق

همه رک‌های دیواری ارتفاع یکسانی ندارند و عمق آن‌ها نیز متفاوت است. معمولاً عمق‌های ۴۵، ۶۰ و ۸۰ سانتی‌متر بیشتر از سایر اندازه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند.

هرچه دستگاه‌های شما بزرگ‌تر باشند، باید محصولی با عمق بیشتر انتخاب شود تا فضای کافی برای نصب و مدیریت وجود داشته باشد.

بر اساس نوع درب

از نظر طراحی درب نیز این محصولات به چند گروه تقسیم می‌شوند.

درب شیشه‌ای

این نوع ظاهر زیباتری دارد و بدون باز کردن درب می‌توان وضعیت تجهیزات را مشاهده کرد. به همین دلیل در محیط‌های اداری بسیار رایج است.

درب فلزی

اگر امنیت و مقاومت اولویت بیشتری داشته باشد، نمونه‌های فلزی انتخاب مناسب‌تری هستند. این نوع معمولاً در محیط‌های صنعتی یا کارگاهی کاربرد دارد.

درب توری (Mesh)

این طراحی باعث عبور بهتر جریان هوا می‌شود و برای فضاهایی که تولید گرما بیشتر است، انتخاب مناسبی محسوب می‌شود.

جدول مقایسه انواع رک دیواری

چک‌لیست قبل از خرید رک دیواری

قبل از تصمیم نهایی، این موارد را بررسی کنید:

✅ تعداد تجهیزات فعلی مشخص باشد.

✅ فضای توسعه آینده در نظر گرفته شود.

✅ عمق مناسب با ابعاد دستگاه‌ها انتخاب شود.

✅ محل نصب تحمل وزن کافی داشته باشد.

✅ امکان نصب فن و مدیریت کابل وجود داشته باشد.

✅ کیفیت قفل، لولا و بدنه بررسی شود.

اگر پروژه شما ظرفیت بیشتری نیاز دارد، علاوه بر خرید رک دیواری بهتر است گزینه‌های خرید رک ایستاده را نیز بررسی کنید؛ زیرا در برخی پروژه‌ها این نوع انتخاب مناسب‌تری خواهد بود.

جمع‌بندی

اکنون که می‌دانید رک دیواری چیست، انتخاب آن برای پروژه‌های کوچک و متوسط ساده‌تر خواهد بود. این محفظه علاوه بر ایجاد نظم، از تجهیزات در برابر آسیب‌های فیزیکی محافظت می‌کند، مدیریت کابل‌ها را بهبود می‌بخشد و دسترسی به اجزای مختلف را هنگام سرویس یا ارتقا آسان‌تر می‌کند.

البته انتخاب محصول مناسب تنها به ظاهر یا قیمت آن وابسته نیست. ظرفیت داخلی، عمق، کیفیت ساخت، سیستم تهویه و فضای توسعه آینده، همگی عواملی هستند که باید پیش از خرید بررسی شوند. اگر این موارد به‌درستی انتخاب شوند، سال‌ها بدون نیاز به تعویض می‌توان از آن استفاده کرد.

اگر برای انتخاب محصول مناسب یا مقایسه برندها به راهنمایی نیاز دارید، کارشناسان کیان داریا آماده هستند تا با توجه به نوع پروژه، بهترین گزینه را به شما پیشنهاد دهند. همچنین می‌توانید انواع محصولات را مشاهده کرده و برای خرید رک شبکه یا سایر تجهیزات پسیو، مناسب‌ترین انتخاب را انجام دهید.

همین حالا محصولات رک دیواری را در سایت کیان داریا مشاهده کنید و با دریافت مشاوره تخصصی، مناسب‌ترین گزینه را برای پروژه خود انتخاب کنید.

سوالات متداول

رک دیواری چیست؟

محفظه‌ای فلزی است که برای نصب، محافظت و مدیریت لوازم ارتباطی روی دیوار استفاده می‌شود و بیشتر در پروژه‌های کوچک و متوسط کاربرد دارد.

رک دیواری چه تفاوتی با رک ایستاده دارد؟

نمونه‌های دیواری فضای کمتری اشغال می‌کنند و برای تعداد محدودی از دستگاه‌ها مناسب هستند؛ در حالی که محفظه‌های ایستاده ظرفیت بیشتری دارند و معمولاً در اتاق‌های سرور و پروژه‌های بزرگ استفاده می‌شوند.

بهترین سایز رک دیواری چگونه انتخاب می‌شود؟

انتخاب سایز به تعداد تجهیزات، فضای نصب، عمق دستگاه‌ها و احتمال توسعه آینده بستگی دارد. به همین علت بهتر است پیش از خرید، نیاز فعلی و آینده پروژه بررسی شود.

آیا رک دیواری فقط برای شرکت‌ها مناسب است؟

خیر. علاوه بر شرکت‌ها، فروشگاه‌ها، مراکز آموزشی، کلینیک‌ها، مجتمع‌های مسکونی و سیستم‌های دوربین مداربسته نیز از این محصول استفاده می‌کنند.

هنگام خرید رک دیواری به چه نکاتی باید توجه کرد؟

کیفیت بدنه، ظرفیت داخلی، عمق، نوع درب، امکان نصب فن، تحمل وزن و خدمات پس از فروش از مهم‌ترین معیارهای انتخاب هستند.