اسپلیتر فیبر نوری
اسپلیتر فیبر نوری یکی از تجهیزات پسیو در شبکه‌های فیبر نوری است که توان نوری یک مسیر را بین چند مسیر خروجی تقسیم می‌کند. این قطعه در معماری‌های PON، به‌خصوص شبکه‌های FTTH، برای رساندن یک فیبر ورودی به چند مشترک یا نقطه انتهایی استفاده می‌شود. مدل‌های اسپلیتر فیبر نوری بر اساس فناوری ساخت، نسبت تقسیم، نوع کانکتور، شکل نصب و مشخصات نوری با یکدیگر تفاوت دارند. برای انتخاب مدل مناسب، صرفاً تعداد خروجی‌ها را بررسی نکنید؛ نسبت تقسیم، افت درج، نوع فیبر، کانکتور و بودجه نوری لینک هم باید با تجهیزات شبکه هماهنگ باشند. در کنار اسپلیتر، تجهیزات فیبر نوری نیز بسته به نوع پروژه می‌توانند شامل قطعات و تجهیزات موردنیاز برای اتصال، توزیع و انتقال سیگنال باشند.
جدول مشخصات کلی اسپلیتر فیبر نوری:
| نوع اسپلیتر | کاربرد رایج | نسبت تقسیم | تعداد خروجی | فناوری |
|---|---|---|---|---|
| 1×2 | تقسیم یک مسیر به دو مسیر | 1:2 | 2 | PLC / FBT |
| 1×4 | شبکه‌های دسترسی کوچک | 1:4 | 4 | PLC / FBT |
| 1×8 | توزیع چند مشترک | 1:8 | 8 | PLC |
| 1×16 | شبکه‌های FTTH و PON | 1:16 | 16 | PLC |
| 1×32 | توزیع متداول در PON | 1:32 | 32 | PLC |
| 1×64 | شبکه با تعداد خروجی بیشتر | 1:64 | 64 | PLC |
| 1×128 | تقسیم با تراکم بالا | 1:128 | 128 | PLC |
اسپلیتر فیبر نوری چیست و چه وظیفه‌ای دارد؟
اسپلیتر فیبر نوری یک تجهیز پسیو است که سیگنال نوری ورودی را به چند خروجی تقسیم می‌کند. در شبکه PON، یک فیبر از سمت OLT به اسپلیتر می‌رسد و خروجی‌های آن به سمت ONTهای مختلف هدایت میشوند. در نتیجه، به‌جای ایجاد یک مسیر مستقل از مرکز برای هر کاربر، ظرفیت یک فیبر در یک ساختار نقطه به چند نقطه توزیع می‌شود.
در چنین شبکه‌ای، اسپلیتر وظیفه پردازش یا تقویت سیگنال را ندارد؛ کار اصلی آن تقسیم توان نوری است. به همین دلیل، افزایش تعداد خروجی‌ها باید همراه با بررسی بودجه نوری انجام شود. هرچه توان ورودی بین مسیرهای بیشتری تقسیم شود، مقدار توان در هر مسیر کاهش پیدا می‌کند و تجهیزات دو طرف لینک باید بتوانند در محدوده نوری موردنیاز کار کنند.
اگر در کنار اسپلیتر به قطعاتی برای اتصال مسیرهای فیبر نیاز باشد، کانکتور و آداپتور فیبر نیز باید متناسب با نوع کانکتور و ساختار لینک انتخاب شود.
در توضیح معماری PON، Cisco اسپلیتر نوری را تجهیزی بدون نیاز به تغذیه الکتریکی معرفی می‌کند که یک سیگنال را به چند شاخه توزیع می‌کند. در توضیح این شرکت، ویژگی اصلی این روش این‌طور بیان شده:
"distributes a single signal to multiple branches through unpowered devices"
که به آنها اسپلیترهای نوری (optical beam splitters) گفته می‌شود. یعنی PON یک سیگنال را از طریق دستگاه‌های بدون تغذیه به چند شاخه توزیع می‌کند و این کار توسط اسپلیترهای نوری انجام می‌شود. این ویژگی باعث می‌شود اسپلیتر در بخش پسیو شبکه قرار بگیرد و برخلاف تجهیزات اکتیو، برای انجام عمل تقسیم به منبع تغذیه مستقل احتیاج نداشته باشد.
بهترین اسپلیتر فیبر نوری برای شبکه‌های PON
بهترین اسپلیتر یک مدل ثابت برای همه شبکه‌ها نیست. اگر هدف طراحی یک شبکه FTTH باشد، نسبت تقسیم باید از ابتدا در طراحی ODN مشخص شود. برای مثال، نسبت‌های 1:8، 1:16 و 1:32 هرکدام تعداد متفاوتی از خروجی‌ها را در اختیار شبکه قرار می‌دهند و در مقابل، توان نوری بین مسیرهای بیشتری توزیع می‌شود.
در یک طراحی واقعی، انتخاب 1:32 به‌جای 1:16 فقط به تعداد مشترکان مربوط نیست. باید دید OLT، نوع فیبر، طول مسیر، اتصالات و حساسیت گیرنده‌های نوری چه مقدار حاشیه برای افت لینک باقی می‌گذارند. استاندارد ITU-T G.984.2 نیز پارامترهای لایه فیزیکی GPON و بودجه‌های نوری این شبکه را مشخص می‌کند. برای نمونه، در کلاس B+ این استاندارد، حداکثر افت نوری لینک 28 dB تعیین شده است.
اگر مسیر فیبر به محل نصب یا توزیع مشترک برسد، انتخاب قطعات اتصال باید با همین طراحی هماهنگ باشد. در این بخش، استفاده از پچ کورد فیبر نوری مناسب می‌تواند نحوه اتصال اسپلیتر به سایر تجهیزات را ساده‌تر کند.
جدیدترین ساختارهای اسپلیتر فیبر نوری و نسبت تقسیم
اسپلیترها معمولاً با نسبت‌هایی مانند 1:2، 1:4، 1:8، 1:16، 1:32 و 1:64 دیده میشوند. در بعضی معماری‌ها نیز تقسیم‌های بالاتر مورد استفاده قرار می‌گیرد. انتخاب این نسبت مستقیماً با معماری شبکه ارتباط دارد.
در یک ساختار متمرکز، ممکن است اسپلیتر در نقطه‌ای نزدیک OLT قرار گیرد و خروجی‌ها مستقیماً به مسیرهای مشترکان بروند. در ساختار آبشاری، یک اسپلیتر می‌تواند به اسپلیتر دیگری متصل شود. در هر دو حالت، تعداد تقسیم‌ها و محل قرارگیری آنها باید در محاسبه بودجه نوری شبکه در نظر گرفته شود.
استاندارد ITU-T G.984.2 مشخصات لایه فیزیکی GPON را تعریف می‌کند و نسخه 08/2019 آن همچنان در وضعیت In force قرار دارد. این توصیه نرخ‌های اسمی مختلف GPON را در مسیرهای Downstream و Upstream و همچنین الزامات مربوط به بودجه نوری و لایه فیزیکی مشخص می‌کند.
حرفه‌ای‌ترین انتخاب بین PLC و FBT
دو فناوری اصلی که هنگام خرید اسپلیتر فیبر نوری با آنها روبه‌رو می‌شوید PLC و FBT هستند. در PLC، تقسیم نور با ساختار مدار موجبر نوری انجام می‌شود و امکان تولید نسبت‌های تقسیم متعدد با تعداد خروجی بالا وجود دارد. به همین دلیل، این فناوری برای بسیاری از کاربردهای PON و FTTH گزینه رایجی است.
FBT یا Fused Biconical Taper نیز یکی از روشهای ساخت اسپلیتر است که در آن فیبرها با فرآیند حرارتی به یکدیگر کوپل میشوند. این مدل‌ها در برخی کاربردهای خاص مورد استفاده قرار می‌گیرند، اما هنگام نیاز به نسبت‌های تقسیم متعدد و تعداد خروجی بالاتر، PLC معمولاً انتخاب مناسب‌تری برای بررسی است.
| معیار | PLC | FBT |
|---|---|---|
| روش ساخت | مدار موجبر نوری | کوپلینگ فیبرهای ذوب‌شده |
| نسبت‌های تقسیم متعدد | مناسب | محدودتر |
| تعداد خروجی بالا | مناسب | معمولاً محدودتر |
| کاربرد در PON | بسیار رایج | کاربردهای خاص |
| یکنواختی تقسیم | مناسب برای طراحی‌های چندخروجی | وابسته به ساخت و نسبت تقسیم |
| انتخاب مناسب | شبکه‌های PON و FTTH | کاربردهای خاص و نسبت‌های محدود |
برای انتخاب اسپلیتر، نوع کانکتور هم نباید نادیده گرفته شود. اگر تجهیزات شبکه از رابط‌های SC/APC استفاده می‌کنند، استفاده از مدلی با رابط نامتناسب می‌تواند نیاز به آداپتور یا تغییر در مسیر اتصال ایجاد کند. این موضوع به‌خصوص زمانی اهمیت دارد که اسپلیتر قرار است داخل یک محفظه توزیع یا نقطه اتصال فیبر نصب شود.
در چنین شرایطی، جعبه تقسیم فیبر نوری می‌تواند محل مناسبی برای مدیریت و سازمان‌دهی اتصالات فیبر باشد. انتخاب جعبه و اسپلیتر باید بر اساس تعداد فیبرها، فضای نصب و روش مدیریت کابل انجام شود.
اگر هدف ایجاد یا توسعه یک مسیر فیبر نوری باشد، روش اتصال فیبر نیز اهمیت پیدا می‌کند. برای ایجاد اتصال دائمی میان تارهای فیبر، فیوژن فیبر نوری در پروژه‌های نصب و نگهداری مورد استفاده قرار می‌گیرد. این بخش با خود اسپلیتر متفاوت است؛ اسپلیتر وظیفه تقسیم توان نوری را دارد، در حالی که دستگاه فیوژن برای ایجاد اتصال میان تارهای فیبر استفاده می‌شود.
خرید اسپلیتر فیبر نوری برای پروژه‌های شبکه
عوامل مؤثر بر قیمت و انتخاب نهایی اسپلیتر
قیمت اسپلیتر فیبر نوری به عواملی مانند نسبت تقسیم، فناوری ساخت، تعداد خروجی، نوع کانکتور، فرم نصب و مشخصات نوری بستگی دارد؛ بنابراین مقایسه قیمت بدون بررسی مشخصات فنی می‌تواند نتیجه دقیقی نداشته باشد. برای پروژه‌ای که تنها دو مسیر خروجی لازم دارد، خرید یک اسپلیتر 1:32 منطقی نیست، همان‌طور که استفاده از یک مدل با خروجی کم برای شبکه‌ای با تعداد مشترک بالا می‌تواند توسعه شبکه را محدود کند.
هنگام بررسی گزینه‌های موجود، مشخصات درج‌شده روی محصول را با طراحی شبکه تطبیق دهید. اگر در کنار اسپلیتر به تجهیزات دیگری برای ایجاد مسیر فیبر نیاز دارید، میتوانید دسته تجهیزات فیبر نوری را نیز بررسی کنید. برای شبکه‌های مبتنی بر دسترسی نوری، مودم فیبر نوری نیز باید با فناوری و سرویس مورد استفاده سازگار باشد.
چک‌لیست انتخاب اسپلیتر فیبر نوری
- نوع شبکه مشخص شده باشد؛ مانند GPON یا XGS-PON.
- نسبت تقسیم موردنیاز از قبل محاسبه شده باشد.
- بودجه نوری لینک بررسی شده باشد.
- نوع فیبر با تجهیزات دو طرف سازگار باشد.
- نوع کانکتور و پولیش کانکتور مشخص باشد.
- تعداد ورودی و خروجی با معماری شبکه مطابقت داشته باشد.
- فضای نصب و فرم فاکتور اسپلیتر بررسی شود.
- در صورت نیاز به تعداد خروجی بالا، فناوری PLC در اولویت بررسی قرار گیرد.
جمع‌بندی
اسپلیتر فیبر نوری در شبکه‌های PON وظیفه تقسیم توان نوری یک مسیر بین چند مسیر خروجی را بر عهده دارد و چون یک تجهیز پسیو است، برای انجام این وظیفه به تغذیه الکتریکی نیاز ندارد. انتخاب آن باید بر اساس نسبت تقسیم، فناوری PLC یا FBT، بودجه نوری، نوع کانکتور و معماری شبکه انجام شود. نسبت‌های بالاتر لزوماً انتخاب بهتری نیستند؛ تعداد کاربران، طول مسیر و مشخصات OLT و ONT تعیین می‌کنند که چه مدل و چه نسبت تقسیمی برای پروژه مناسب است.
برای بررسی مدل‌های موجود و خرید از آمازون میتوانید مشخصات هر محصول را با نیاز واقعی شبکه مقایسه کنید و سپس نسبت تقسیم، کانکتور و ویژگی‌های نوری موردنیاز را در نظر بگیرید.
نظرات کاربران
دیدگاهی ثبت نشده است
اولین نفری باشید که نظر میدهدهنوز نظری برای این محصول ثبت نشده است
اگر این محصول را خریداری کرده‌اید یا سوالی درباره آن دارید، میتوانید نظر خود را با دیگران به اشتراک بگذارید.
